Zespół limfoproliferacyjny sprzężony z chromosomem X (ang. X-Linked Lymphoproliferative Syndrome – XLP), znany również jako zespół Duncana, jest rzadką, zawsze prowadzącą do śmierci, chorobą, która dotyka wyłącznie chłopców. Do chwili obecnej stwierdzono tę chorobę u ponad 400 chłopców w 100 rodzinach. Wydaje się jednak wielce prawdopodobne, że istnieje wiele więcej przypadków, w których choroby poprawnie nie zdiagnozowano.  

Zespołowi XLP towarzyszy wiele objawów, wśród których wymienić można mononukleozę, nowotwory układu krwiotwórczego (chłoniak) i niemożność zwalczenia infekcji, oraz czasami ostrą anemię. 70% dzieci dotkniętych XLP, u których nie zastosowano leczenia, umiera przed 10 rokiem życia. Przyczynę choroby odkryto dopiero w 1998 roku, więc wciąż musimy się wiele nauczyć.  

Najlepszym sposobem „zapobiegania”  jest regularne podawanie leków przeciwwirusowych, terapia immunoglobulinami lub sterydami – lecz nie jest to farmakoterapia lecząca to schorzenie. Obecnie jedynym możliwym sposobem leczenia jest przeszczep szpiku – w efekcie wymiana wadliwego układu odpornościowego. 

Jednak dzięki postępom w genetyce potencjalny lek być może zostanie wynaleziony już w ciągu kilku najbliższych lat. 


Istniejąca od 2005 roku fundacja XLP Research Trust realizuje nałożone na siebie, następujące zadania: 

  • Promocja i finansowanie badań  naukowych nad przyczynami i objawami choroby, prowadzeniem chorych oraz opracowaniem leku na XLP
  • Utworzenie miejsca spotkań i wsparcia dla rodzin dotkniętych XLP
  • Podnoszenie poziomu wiedzy na temat XLP w środowisku medycznym i wśród szerokich kręgów społeczeństwa